Maak je eigen papier

In de speelpolder kun je héél veel vette dingen doen. Maak bijvoorbeeld eens je eigen papier! Veel van de materialen die je daarvoor nodig hebt vind je in de natuur. Er is vast wel een volwassene die je wil helpen. Veel plezier!

graspapier
papier met zaden paardenbloem
papier1

Recept voor papier van onkruid en groenten

Van verschillende onkruiden kun je papier maken. Het beste zijn zachte onkruiden die niet makkelijk tot ‘snot’ koken, zoals: heermoes, weegbree, zevenblad, gras en kweekgras, want je hebt vezels nodig. Niet alle plantenvezels geven een goede kwaliteit papier, soms alleen een bijzondere structuur. De vezels kunnen dan bijgemengd met basispapier vezels zoals van oud papier (geen kranten!), melkpakkenkarton of katoen, hennep en linnen/vlas. Ongemengd geven brandnetel, weegbree (met stelen), en grassen een goede kwaliteit papier. Wil je hardere vezels gebruiken zoals van de brandnetel? Gebruik dan naast de blender een vijzel om de gekookte, uitgespoelde vezels fijn te maken.

Recept kweekgraspapier
Graspulp maken:
Knip of snijd het gras (gedroogd of vers) in stukken van ± 3 cm. Zet ze in een pan onder water. Afhankelijk van de hoeveelheid vezels voeg je per liter water, 10 gram soda toe. De vezels moeten kapot gekookt, de basische soda zorgt ervoor dat het ‘vlees’ uit de  stelen wegspoelt, zodat alleen de vezels van de steel overblijven. Kooktijd ca: 0,5 – 1 uur. Wanneer de stelen helemaal zacht, slap en doorgekookt zijn is het goed. Spoel met water totdat alle soda eruit is. Het spoelwater moet helder zijn. Voor de korte termijn zijn resten van soda niet erg, maar ze helpen mee aan een snellere veroudering van het papier.

Voor de wat sterkere en weerbarstigere vezels, zoals gras is het nodig ze nog fijner te malen. Dat kan in een blender; beetje bij beetje. (Voor pulp van andere onkruiden: harde brandnetelvezels moeten extra fijngemaakt, maar weegbree heeft het misschien niet nodig om in de blender te malen. Er moet nanmelijk nog enige structuur overblijven om er papier van te kunnen maken.)

papier2

Papier maken

Schep met een schepraam (houten lijst bespannen met horregaas en deksel, houten lijst zonder horregaas, formaten A5 of A4) de vezels uit een grote bak (teil) water met de toegevoegde pulp. Het laagje pulp dat op het horregaas achterblijft wordt het papier. Dat koets je (overzetten) het papier op een doek (oude theedoek, laken). Daarover komt weer een doek; maak zo een hele stapel. Deze stapel moet worden geperst. Wanneer je geen pers (bloempersje, boekpers of papierpers) hebt, kun je de stapel tussen 2 planken leggen en die met een spanband zo strak mogelijk aanspannen. Doe dit wel langzaam, zodat het water de tijd krijgt om weg te lopen.

Laat de stapel papier een uurtje staan, haal de vellen eruit en hang de papieren op doekjes aan een waslijn of leg ze plat neer op een tafel of droogrek; ergens waar het rustig kan drogen. In de zomer duurt dat 2 à 3 uur. In de winter kan het in een koelere ruimte wel een dag duren.

Dit recept is van Marieke de Hoop. Ze geeft onder andere workshops papier maken. Meer informatie vind je op www.papiermakerijdehoop.nl.